اگه کمی و فقط کمی بخواهیم از زندگی لذت ببریم

اگه کمی و فقط کمی بخواهیم از زندگی لذت ببریم و نگاهمان را کمی بهتر کنیم بسیاری از لذت ها نه وقت زیادی می‌خواهد و نه پول زیادی. پس منتظر تغییرات زیاد در یه روزی که معلوم نیست کی باشد نباشیم ... در کوچکترین اتفاقات عظیم ترین تجارب بشر نهفته است . باور کنید ...

  1- گاهی به تماشای غروب آفتاب بنشینیم.

2 - سعی کنیم بیشتر بخندیم.

3- تلاش کنیم کمتر گله کنیم.

4 - با تلفن کردن به یک دوست قدیمی، او را غافلگیر کنیم.

5 - گاهی هدیه‌هایی که گرفته‌ایم را بیرون بیاوریم و تماشا کنیم.

6 - بیشتردعا کنیم.

7 - در داخل آسانسور و راه پله و... باآدمها صحبت کنیم.

8- هر از گاهی نفس عمیق بکشیم.

9- لذت عطسه کردن را حس کنیم.

10- قدر این که پایمان نشکسته است را بدانیم.

11- زیر دوش آواز بخوانیم.

12- سعی کنیم با حداقل یک ویژگی منحصر به فرد با بقیه فرق داشته باشیم .

13- گاهی به دنیای بالای سرمان خیره شویم.

14- با حیوانات و سایر جانداران مهربان باشیم.

15- برای انجام کارهایی که ماهها مانده و انجام نشده در آخر همین هفته برنامه‌ریزی کنیم!

16- از تفکردرباره تناقضات لذت ببریم.

17- برای کارهایمان برنامه‌ریزی کنیم و آن را طبق برنامه انجام دهیم. البته کار مشکلی است!

18- مجموعه‌ای از یک چیز (تمبر، برگ، سنگ، کتاب و... )برای خودمان جمع‌آوری کنیم.

19- در یک روز برفی با خانواده آدم برفی بسازیم.

20- گاهی در حوض یا استخر شنا کنیم، البته اگر کنار ماهی‌ها باشد چه بهتر.

21- گاهی از درخت بالا برویم.

22- احساس خود را در باره زیبایی ها به دیگران بگوئیم.

23- گاهی کمی پابرهنه راه برویم!.

24- بدون آن که مقصد خاصی داشته باشیم پیاده روی کنیم.

25- وقتی کارمان را خوب انجام دادیم مثلا امتحاناتمان تمام شد، برای خودمان یک بستنی بخریم و با لذت بخوریم

26- در جلوی آینه بایستیم وخودمان را تماشا کنیم.

27- سعی کنیم فقط نشنویم، بلکه به طور فعال گوش کنیم.

28- رنگها را بشناسیم و از آنها لذت ببریم .

29- وقتی از خواب بیدار می‌شویم، زنده بودن را حس کنیم.

30- زیر باران راه برویم.

31- کمتر حرف بزنیم و بیشترگوش کنیم ..

32- قبل از آن که مجبور به رژیم گرفتن بشویم، ورزش کنیم و مراقب تغذیه خود باشیم .

33- چند بازی و سرگرمی مانند شطرنج و... را یاد بگیریم.

34- اگر توانستیم گاهی کنار رودخانه بنشینیم و در سکوت به صدای آب گوش کنیم.

35- هرگز شوخ طبعی خود را از دست ندهیم.

36- احترام به اطرافیان را هرگز فراموش نکنیم.

37- به دنیای شعر و ادبیات نزدیک تر شویم.

38- گاهی از دیدن یک فیلم در کنار همه اعضای خانواده لذت ببریم.

39- تماشای گل و گیاه را به چشمان خود هدیه کنیم.

40- از هر آنچه که داریم خود و دیگران استفاده کنیم ممکن است فردا دیر باشد

بینش مثبت

بسیاری از ملت ها زمانی به پیروزی رسیدند که نه منابع، نه جمعیت و نه نیروی کافی داشتند، بلکه فقط بینش مثبت داشتند.
آن کس که به دنبال خوشحالی از خانه خویش خارج می شود به دنبال سایه می رود.
با افکار قدیمی و کهنه هیچ گاه به هدفت نخواهی رسید.
برای یک انسان عاقل شکست سقوط نیست بلکه محکم کردن جای پاست.
خدا با من است و همین کافی است تا این فکر منفی را در نطفه خفه سازم و جای آن را با عشق خدا پرکنم.
از مخالفت مهراس، چرا که بال ها در خلاف باد و نه موافق آن به پرواز در می آیند.
زندگی را ساده بگیر، ساده پیش می رود.
به خدا نگو مشکل بزرگی دارم به مشکل بگو خدای بزرگی دارم.
انسان هائی بزرگ می شوند که مسائل را کوچک می شمارند.

تفكر دلفيني )(این مطلب را حتما بخوانید

همه ما برای برقراری ارتباط با دیگران، روش‌های منحصر به فردی داریم. بنابراین تعداد بسیار زیادی روش ارتباطی وجود دارد. اما چگونه می‌توانیم كلیدی پیدا كنیم كه روابط خانوادگی، عاطفی و حرفه‌ای ما را تسهیل كند؟ و چگونه می‌توانیم راه‌حلی بیابیم كه برای همه اشخاص راضی‌كننده باشد و ما را به تفاهم برساند؟

نویسندگان كتاب راهبرد دلفینی كلید این امر را تنها در همكاری و انعطاف‌پذیری می‌دانند. آنها معتقدند كه به طور كلی، انسان‌ها را همانند موجودات دریایی می‌توان به ٣ طبقه تقسیم كرد: ماهی‌های كپور، كوسه‌ها و دلفین‌ها.

دسته اول: ماهی‌های كپور هستند كه همیشه ماهی‌های قربانی‌اند‌. زیرا پیوسته توسط دیگر ماهی‌ها خورده می‌شوند. در حیات اجتماعی بشر، برخی از انسان‌ها نیز چنین‌ هستند؛ یعنی برخی از انسان‌ها در زندگی خود نقش ماهی كپور را بازی می‌كنند. آنها كم و بیش و برحسب مورد، قربانی این یا آن چیز، این یا آن مسئله، این یا آن شخص می‌شوند و حتی ممكن است قربانی روابط غلط و تفكرات منفی خود شوند.

دسته دوم: كوسه ماهی‌ها هستند كه روش (برنده ـ بازنده) را به كار می‌گیرند. برای این كه من برنده شوم‌ تو باید بازنده باشی و این كار باید بدون هیچ تمایز و تفاوتی انجام گیرد. برای كوسه‌ماهی، هر نوع ماهی، دشمن به حساب می‌آید. هر ماهی یك وعده غذایی بالقوه است. شاید ما نیز این نقش را بازی كرده باشیم ‌یا حداقل در زندگی حرفه‌ای یا شخصی خود با كوسه‌هایی برخورد كرده باشیم.

دنیای سازمان‌ها و دنیایی كه ما در آن كار می‌كنیم از دیرباز دنیای كوسه‌ها تلقی می‌شود كه گاه صحبت از كاركنانی می‌شود كه برای رسیدن به مقام‌های بالا یكدیگر را می‌درند. در دنیای پر رقابت امروز، حتی سازمان‌ها گاهی اوقات به طور موذیانه به سازمان‌های دیگر حمله می‌كنند. به طور خلاصه انسان‌هایی را می‌توان یافت كه كم و بیش در حال رقابت دائمی از نوع برنده ـ بازنده هستند.

دسته سوم: نوع دیگری از حیوانات دریایی دلفین‌ها هستند. این پستاندار آبزی بزرگ به طور طبیعی بازیگوش و دارای روحیه همكاری است و در ارتباطات خود شیوه برنده ـ برنده را برگزیده است.

دلفین در دنیایی از وفور نعمت زندگی می‌كند. او هیچ كمبودی ندارد و می‌خواهد كه همه چیز را با همگان تقسیم كند. اگر یك دلفین زخمی شود، ٤ دلفین دیگر او را همراهی می‌كنند تا خود را به گروه برساند. داستان‌های زیادی نیز وجود دارد كه در آنها دلفین‌ها جان انسان‌ها را نجات داده‌اند. پژوهش‌های انجام شده در ساندیگو نشان داده‌است كه دلفین‌ها علاوه بر داشتن روحیه همكاری بسیار باهوش‌ هستند. حتی برخی از پژوهشگران آنها را باهوش‌ترین موجودات روی زمین دانسته‌اند.

تحقیق زیر روحیه همكاری و روش‌های برنده ـ بازنده و برنده ـ برنده را به خوبی آشكار می‌سازد. در ساندیگو پژوهشگران ٩٥ كوسه و ٥ دلفین را به مدت یك هفته در یك استخر بزرگ رها كرده و به مطالعه حالات رفتاری آنها پرداختند. ابتدا كوسه‌ها به یكدیگر حمله كردند و در این تهاجم تعداد زیادی از آنها نابود شدند، سپس به دلفین‌ها حمله‌ور شدند.

دلفین‌ها فقط می‌خواستند با آنها بازی كنند ولی كوسه‌ها بی‌وقفه به آنها حمله می‌كردند. سرانجام دلفین‌ها به آرامی كوسه‌ها را محاصره كرده و هنگامی كه یكی از كوسه‌ها حمله می‌كرد آنها به ستون فقرات پشت یا دنده‌هایش می‌كوبیدند و آنها را می‌شكستند. به این ترتیب كوسه‌ها یكی بعد از دیگری كشته می‌شدند. پس از یك هفته ٩٥ كوسه مرده و ٥ دلفین زنده در حالی كه با هم زندگی می‌كردند در استخر دیده شدند.

ارتباط هدایت شده در جهت راه حل‌ها، تمایزهای پرباری را برای روشن كردن زندگی حرفه‌ای و ‌شخصی ارائه می‌دهد. كوسه تمایزی انجام نمی‌دهد. در دنیای او برای برنده شدن‌دیگران یا باید بمیرند و یا ببازند. ولی دلفین‌ها بسیار انعطاف‌پذیرند زیرا در دنیایی سرشار از تشخیص‌های پربار زندگی می‌كنند.

بیایید یك بار دیگر ماجرای استخر سان‌دیه‌گو را مرور كنیم. وقتی یك كوسه با یك دلفین روبه‌رو می‌شود چه اتفاقی می‌افتد؟ كوسه حمله می‌كند چون روش ارتباطی او برنده ـ بازنده است‌ ولی دلفین با انعطاف‌پذیری خاص خود فرار می‌كند و می‌گوید من در دنیایی سرشار از ثروت و وفور نعمت زندگی می‌كنم. در دریا برای همه به اندازه كافی غذا هست پس بیا با هم بازی و همكاری كنیم. كوسه دوباره حمله می‌كند و دلفین فرار می‌كند. كوسه توانایی درونی لازم را برای خارج شدن از تنگ‌نظری ندارد، بنابراین مجددا حمله می‌كند.

دلفین كه می‌بیند دیگر چاره‌ای ندارد می‌گوید: من آن قدر انعطاف‌پذیری دارم كه در موقع مناسب به یك كوسه تبدیل شو‌م پس حالا آماده رویارویی باش. اگر به طور تصادفی، كوسه آن قدر هوش داشته باشد كه بفهمد حریف دلفین نمی‌شود و بخواهد در بازی و همكاری با او شركت كند، دلفین به راحتی او را می‌بخشد و طوری با او رفتار می‌كند كه انگار یك دلفین است.

تاكید كتاب راهبرد دلفینی این است كه روحیه انعطاف‌پذیری و همكاری دلفینی می‌بایستی در همه ادارات، سازمان‌ها، موسسات، مدارس، خانواده‌ها وحتی زوج‌ها تعمیم یابد‌ زیرا همه ما در سطوح مختلف دلفین‌هایی بالقوه هستیم و برای پایان دادن به مسائل ناخوشایند از انعطاف‌پذیری لازم برای تبدیل شدن به یك كوسه برخورداریم ولی این كار باعث نمی‌شود كه دوباره به روحیه دلفینی خود باز نگردیم

میزان فاصله ی قلب آدم ها و تٌن صدا

راستی :چرا ما وقتى عصبانى هستیم داد می‌زنیم؟

چرا مردم هنگامى که خشمگین هستند صدایشان را بلند می‌کنند و سر هم داد می‌کشند؟

 شایدبه خاطر این که :چون در آن لحظه، آرامش و خونسردیمان را از دست می‌دهیم

  شاید: این که آرامشمان را از دست می‌دهیم درست است امّا چرا با وجودى که طرف مقابل کنارمان قرار دارد داد می‌زنیم؟

آیا نمی‌توان با صداى ملایم صحبت کرد؟ چرا هنگامى که خشمگین هستیم داد می‌زنیم؟

  واقعیت این است که:هنگامى که دو نفر از دست یکدیگر عصبانى هستند، قلب‌هایشان از یکدیگر فاصله می‌گیرد. آن‌ها براى این که فاصله را جبران کنند مجبورند که داد بزنند.

هر چه میزان عصبانیت و خشم بیشتر باشد، این فاصله بیشتر است و آن‌ها باید صدایشان را بلندتر کنند.

  تا حالا فکر کردید هنگامى که دو نفر عاشق همدیگر باشند چه اتفاقى می‌افتد؟

آن‌ها سر هم داد نمی‌زنند بلکه خیلى به آرامى با هم صحبت می‌کنند. چرا؟

چون قلب‌هایشان خیلى به هم نزدیک است.

فاصله قلب‌هاشان بسیار کم است.

  هنگامى که عشقشان به یکدیگر بیشتر شد، چه اتفاقى می‌افتد؟ آن‌ها حتى حرف معمولى هم با هم نمی‌زنند و فقط در گوش هم نجوا می‌کنند و عشقشان باز هم به یکدیگر بیشتر می‌شود.

سرانجام، حتى از نجوا کردن هم بی‌نیاز می‌شوند و فقط به یکدیگر نگاه می‌کنند. این هنگامى است که دیگر هیچ فاصله‌اى بین قلب‌هاى آن‌ها باقى نمانده باش

اين همان عشق خدا به انسان و انسان به خداست است که  خدا حرف نمی زند اما همیشه صدایش را در همه وجودت مي توانی حس کني اينجا بین انسان و خدا هیچ فاصله ای نیست می توانی در اوج همه شلوغی ها بدون اینکه لب به سخن باز کنی با او حرف بزنی

اگر بر آب روي، خسي باشي، اگر بر هوا پري، پرنده اي باشي، دل به دست آر تا كسي باشي.((خواجه عبدا... انص

مدیریتی که دنیا ی امروز را اداره می کنند

مدیریت یعنی: ایجاد یک مشکل – رفع همان مشکل و اعلام رفع مشکل به همه. دنیا واز خود قهرمان سازی کردن بنگرید به حادثه ۱۱سپتامبر جنگ عراق ...واخیرا  ویکی لیکس

تاثیر بحث ومشاجره در زندگی

می‌توانید بگویید، شما بعد از یک مشاجره یا جرو بحث جانانه با یک دوست، همکار،
همسر، فرزند و... چه افکاری دارید؟

 

آمار حاضر نشان می‌دهد که من و شما بعد از یک مشاجره و جرو بحث داغ، چگونه
فکر می‌کنیم؟ یا بهتر است بگوییم، چگونه آن مشاجره را ارزیابی و درباره آن قضاوت
می‌کنیم؟

 

دانشمندان با بررسی وضعیت میلیون‌ها نفر در این زمینه به  آمار جالبی دست یافتند
که خواندن آن تامل برانگیز است. افکاری که بعد از یک جر و بحث در ذهن ما حرکت می
کنند طبق این شکل به شرح زیر است:

رنگ سبز  نشان
دهنده افکار شما در زمینه "عذر خواهی" است.

رنگ آبی نشان دهنده
افکار شما در میزان  پذیرش "ضعف هایتان" در آن مشاجره است.

رنگ نارنجی نشان
دهنده افکار شما در  پذیرش " پیروزی" در عرصه مشاجره است.

 و رنگ قرمز نشان
دهنده افکار و تمرکز شما است برروی موارد هوشمندانه‌ای که باید می‌گفتید و
نگفته‌اید.

در داخل این رنگ قرمز
چراهای بسیاری از مسائل و کلمات ناگفته وجود دارد. به همین دلیل ذهن شما  میزان
قابل توجه و عجیبی از افکار شما را به سمت آنها کشانده است.

دوست داشتن خود و دیگران اصل یک زندگی سالم است. بنابراین، بیایید زیبا اندیشی،
گذشت و انصاف را هنگام مشاجره به خاطر  بسپاریم.

قیمت هر انسانی همان مقداری است که به خدا توجه دارد

عاشق شدن خیلی راحت و آسان است ولی این عاشق ماندن و عاشق مردن است که مرد می خواهد

۲.قیمت هر انسانی همان مقداری است که به خدا توجه دارد

۳.تنها چیزی که انسان را راحت  میکند این است که از آمال و آرزو های خود دست بشوید

۴.بزرگترین ریاضت در سیر و سلوک آن است که از شکمت بزنی و به دیگران بخورانی

بحران معنوی و شرک خفی یعنی اینکه آدم به کارت پلاستیکی توی جیبش بیشتر اعتماد داره تا به خالق متعال که

بحران معنوی و شرک خفی یعنی اینکه آدم به کارت پلاستیکی توی جیبش بیشتر اعتماد داره تا به خالق متعال که اونو آفریده.

اگر مرا یک ادم تربیت کرده بود......

معاویه در حالیکه پشت سر امام را می نگرد سرش را متمایل به یزید می کند و می گوید : یزید همیشه از این حسین پرهیز کن . هیچگاه با او رودرو نشو . یزید روی صندلی کنار پدرش لم می دهد و با همان حالت مسخره اش می گوید : چرا پدر ؟ معاویه می گوید : در نگاه حسین صلابتی می بینم مثل اینکه خدا اراده نکرده او در مقابل هیچکس سر تعظیم فرود آورد . یزید می گوید : پس چرا در ایام برادرش سکوت پیشه کرد ؟ معاویه با کمی عصبیت می گوید : چون حسین با ادب است ، احترام برادر بزرگترش را نگه داشت . یزید از جایش بلند می شود و چرخی می زند تا اینکه در مقابل پدرش به نحوی قرار می گیرد که مانع نور خورشید شده است سپس می گوید : پدر جان در چشمان من صلابت نمی بینی . قسم به آنکس که به او قسم می خورم ! همین که خدا شما را به هلاکت رساند من هم او را خواهم کشت . معاویه خشمگین می شود و به بوزینه یزید اشاره می کند و می گوید : آرزو داشتم پسرم به اندازه این بوزینه حرف شنوی داشته باشد . یزید بلند می خندد و و به سمت بوزینه شیرجه می زند . بوزینه فرار می کند . یزید همانطور که روی زمین افتاده می گوید : میدانی پدر ! این بوزینه را یک آدم تربیت کرده اگر یک آدم هم مرا تربیت می کرد حرف شنو می شدم .

روش زندگی خود را تغییر دهید

روزی مرد کوری روی پله‌های ساختمانی نشسته و کلاه و تابلویی را در کنار پایش قرار داده بود روی تابلو خوانده میشد: من کور هستم لطفا کمک کنید . روزنامه نگارخلاقی از کنار او میگذشت نگاهی به او انداخت فقط چند سکه د ر داخل کلاه بود..او چند سکه داخل کلاه انداخت و بدون اینکه از مرد کور اجازه بگیرد تابلوی او را برداشت ان را برگرداند و اعلان دیگری روی ان نوشت و تابلو را کنار پای او گذاشت و انجا را ترک کرد. عصر انروز روز نامه نگار به ان محل برگشت و متوجه شد که کلاه مرد کور پر از سکه و اسکناس شده است مرد کور از صدای قدمهای او خبرنگار را شناخت و خواست اگر او همان کسی است که ان تابلو را نوشته بگوید ،که بر روی ان چه نوشته است؟روزنامه نگار جواب داد:چیز خاص و مهمی نبود،من فقط نوشته شما را به شکل دیگری نوشتم و لبخندی زد و به راه خود ادامه داد. مرد کور هیچوقت ندانست که او چه نوشته است ولی روی تابلوی او خوانده میشد:

امروز بهار است، ولی من نمیتوانم آنرا ببینم !!!!!

وقتی کارتان را نمیتوانید پیش ببرید استراتژی خود را تغییر بدهید خواهید دید بهترینها ممکن خواهد شد باور داشته باشید هر تغییر بهترین چیز برای زندگی است.
حتی برای کوچکترین اعمالتان از دل،فکر،هوش و روحتان مایه بگذارید این رمز موفقیت است .... لبخند بزنید

ازخدا بخواهید

خداوند كليدهاى گنجينه هاى خويش را در دستان تو گذاشته است ، چرا كه به تو اجازه داده كه از او بخواهى . پس هر گاه بخواهى مى توانى درهاى نعمتش را با دعا بگشايى و ريزش باران رحمتش را طلب نمايى . پس تاءخير در اجابت دعا تو را نوميد نكند، زيرا عطاى خداوند به اندازه نيت است چه بسا در اجابت دعايت تاءخير اندازد، تا پاداش دعا كننده بيشتر، و عطاى آرزومند، افزون تر گرد. چه بسا در اجابت دعايت تاءخير اندازد تا پاداش دعا كننده بيشتر و عطاى آرزومند افزون تر گردد. چه بسا چيزى را خواسته اى و به تو ندهند، ولى بهتر از آن را در دنيا يا آخرت به تو مى دهند، و يا صلاحت در آن بوده كه آن را از تو دريغ دارند چه بسا چيزى از خداوند خواهى كه اگر عطايت كند موجب تباهى دينت شود پس هميشه از خداوند چيزى را طلب كن زيباييش برايت بماند و وبالش از تو دور باشد كه نه ثروت براى تو مى ماند، و نه تو براى ثروت مى مانى .

همیشه جزو تغیراتی باش که میخوای تو دنیا ببینی...

خوب گوش کردن را یاد بگیریم… گاه فرصتها بسیار آهسته در میزنند

فصل سوم :ابعاد و مراتب نفس انسان

فصل سوم :ابعاد و مراتب نفس انسان

مهمترین اصل در انسان شناسی، معرفت نفس و خودشناسی است. این اصل از خودقرآن کریم الهام گرفته است.
قرآن درباره نهاد و درون آدمی، همانند روانکاوی «نظریه ای چهار بعدی » را مطرح ساخته است، بنابر نفس شناسی قرآن، شخصیت آدمی یا روح انسانی، از چهاربعد یا چهار گونه نفس تشکیل شده است:
1 - نفس اماره: یا وسوسه گر به بدی.
نفس اماره انسان را به دنبال تمایلات حیوانی و شهوات می کشاند. اصطلاح قرآن برای این حالت نفس «اماره بالسوء»یعنی بسیار فرمان دهنده به انجام پلیدی است. (ان النفس لاماره بالسوء الا مارحم ربی) (1)
«یعنی کار نفس این است که انسان را زیاد به کارهای زشت امرمی کند».

 نفس اماره نفسی شرور است که باید مهارش کرد و شاید حدیث نبوی:«اعدی عدوک نفسک التی بین جنبیک » «سرسخت ترین دشمن تو نفس تو می باشد که در کنار تو است ». ناظر به این حالت نفس باشد.    

2 - نفس لوامه ملامت گر یا وجدان اخلاقی.
قرآن از آن به «نفس لوامه » تعبیرکرده است: (لا اقسم بیوم القیامه و لا اقسم بالنفس اللوامه) (2) .
«قسم به روز قیامت، و قسم به نفس لوامه، وجدان بیدار و ملامت گر».
«لوامه » هم مانند «اماره » صیغه مبالغه است یعنی بسیار ملامت کننده. واین همان چیزی است که از آن به عنوان «وجدان اخلاقی » یاد می کنند در بعضی از انسانها بسیار قوی و نیرومند است و در بعضی بسیار ضعیف و ناتوان، نفس اگر به این مرحله برسد، کمالی برای او است.
انسانی که دارای این روحیه است اگرچه در برابر گناه مصونیت پیدا نمی کند وگاهی ممکن است لغزش پیدا کند، ولی بعد بیدار می شود توبه می کند و به مسیرسعادت باز می گردد. به این معنی انحراف درباره او کاملا ممکن است ولی موقتی است نه دائم، گناه از او سر می زند، اما چیزی نمی گذرد که جای خود را به ملامت و سرزنش و توبه می دهد.

3 - نفس ملهمه
مرحله سومی که از برای نفس در قرآن کریم ذکر شده است، نفس «ملهمه » است در سوره «شمس » آمده است: (و نفس و ما سویها فالهمها فجورها و تقویها) (3) . «قسم به نفس و آن موجودی که نفس را خلق کرده است که خداوند تبارک و تعالی باشد، قسم به نفس و قسم به خدای نفس که زشتیها وخوبیها را به نفس الهام کرده است ».
در این مرحله نفس به قدری بیدار شده که مورد توجه خدا قرار گرفته است و درهر کاری که برایش پیش می آید، می تواند قضاوت صحیح کند به این معنی یک نحواتصالی به عالم غیب پیدا کرده است که می تواند خوب و بد را تشخیص دهد.

4 - نفس مطمئنه
عالی ترین مرحله نفس، مرحله ای است که نفس، متصل به حق می گردد و به واسطه این اتصال و ارتباط با خداوند، دارای اطمینان و آرامش کامل می شود و به هیچ نحو تزلزلی در آن راه پیدا نمی کند.
در سوره «فجر» می خوانیم: (یا ایتها النفس المطمئنه ارجعی الی ربک راضیه مرضیه) (4) . «ای نفس مطمئنه! به سوی پروردگارت باز گرد، درحالی که هم تواز او خشنودی و هم او از تو».
در آیه دیگری دارد: (الا بذکر الله تطمئن القلوب) (5) .«با یاد خدا و توجه به خدا دلها آرام می گیرند».
در حدیثی که به «حدیث عرفان » معروف است، پیامبر اکرم(ص) می فرماید: «من عرف نفسه فقد عرف ربه » (6) .«هرکس خود را بشناسد، پروردگار خود را شناخته است ». «خواجه نصیرالدین طوسی » این حدیث را به این صورت در کتاب خودآورده است: «من عرف نفسه فقد عرف ربه، تفکروا فی آلاءالله و لا تتفکروا فی الله » (7) . «هرکس نفس خود را بشناخت، خدای را بشناخت، فکر در نعمتهای خدای کنید نه در خدای ».
طبق همین حدیث «شناخت خود» برابر با شناخت خداوند بشمار می رود.
در کتب پیامبران گذشته این کلام معروف است که باانسان گفت: «یا انسان اعرف نفسک تعرف ربک » (8) «ای انسان خود را بشناس تا خدایت را بشناسی ».
پس شناخت نفس کلید معرفت حق تعالی است و محور اساس تکامل و اول ظهور وپیدایش نور حقیقت می باشد. و مقصود از نفسی که شناختن آن عین شناختن حق تعالی است، همان روح انسانی است که از عالم امر پروردگار صادر گشته است(قل الروح من امر ربی) (9) .
کیفیه النفس لیس المرء یدرکها فکیف کیفیه الجبار ذی القدم هو الذی انشاء الاشیاء مبتدعا فکیف یدرکه مستحدث النسم (10)
اکنون که انسان به کیفیت نفس خویش آگاهی نتواند داشت، پس چگونه می تواند به چگونگی پروردگار قدیم خود آگاهی یابد؟
اوست که همه موجودات را به قدرت خویش آفریده، پس آن کس که حادث است به درک ذات خالق خود، چگونه دست تواند یافت. به این معنی آن کس که از شناختن نفس خویش عاجز و ناتوان است، از معرفت آفریننده خود، ناتوانتر خواهد بود.
اول قدمی که انسان پا در جاده تکامل و سعادت می گذارد، شناختن جسم خاکی وروح آسمانی است یعنی تمیز دادن و فرق گذاردن بین بدنی که از عالم مادیات سرشته شده و روحی که از عالم مجردات و ملکوت اعلی نزول یافته که انسان واقعی همان است تمام عیوب ما ناشی از این است که خود را نمی شناسیم و خیال می کنیم که فقط انسان همین بدن خاکی و احساسات حیوانی است، غافل از این که در پس پرده قوای مادی، روح الهی پنهان است که انسان حقیقی او است.
آدمی در پرتو خودشناسی به نیازهای درونی و برونی خویش پی می برد و عواملی که مایه تعالی و تکامل اوست، تشخیص می دهد و سر انجام به کمالی که لایق مقام انسان است، نائل می گردد.
اولیاء گرامی اسلام ضمن روایات متعددی اهمیت و ارزش خودشناسی را تذکر داده و یادآور شده اند که معرفت نفس مایه پیروزی و موفقیت انسانهاست وخودناشناسی موجب سقوط و تباهی آنان است.
علی(ع) می فرماید: «نال الفوز الاکبر من ظفر بمعرفه النفس » (11) .«کسی که به خودشناسی دست یافته از بزرگترین خیر و خوبی برخوردار شده است ».
باز علی(ع) فرمود: «من لم یعرف نفسه بعد عن سبیل النجاه و خبط فی الضلال والجهالات » (12) .«کسی که خود را نشناسد از مسیر صحیح و نجات بخش دور می شودو به راه جهل و گمراهی می گراید».
مردی نزد رسول خدا(ص) آمد و پرسید: «کیف الطریق الی معرفه الله »؟ «راه شناخت حق کدام است؟». حضرت فرمود: «معرفه النفس » (13) «شناخت خود».
امام باقر(ع) می فرماید: «ولا معرفه کمعرفتک بنفسک » (14) «هیچ شناختی همچون شناخت وجود خود نیست ».
و علی(ع) فرموده: «معرفه النفس انفع المعارف » (15) «شناخت خود،سودمندترین شناختهاست ».
«افضل العقل، معرفه الانسان بنفسه، فمن عرف نفسه عقل و من جهلهاضل » (16) . «برترین آگاهی، این است که انسان خود را بشناسد، پس هرکس خودرا شناخت آگاه شد و هرکس نشناخت گمراه گشت ».
بدون تردید کسی که می خواهد انسان باشد، و با سجایای انسانی زیست کند، بایدخود را بشناسد و به تزکیه نفس بپردازد، مالک اراده خود گردد، غرائز حیوانی را با نیروی عقل و وجدان مهار نماید.
علی(ع) فرمود: «العارف من عرف نفسه فاعتقها و نزهها عن کل ما یبعدها ویوبقها» (17) .«عارف و دانا کسی است که خود را بشناسد، موجبات آزادی خویش را فراهم آورد و نفس را از هر عاملی که باعث دوری از سعادت و کمالش می شود،منزه دارد».
باز می فرماید: «عجبت لمن ینشد ضالته و قد اضل نفسه فلا یطلبها».«تعجب می کنم از کسی که همیشه سراغ گمشده خود را می گیرد ولی خود را گم کرده و هیچ در طلب آن نیست ».
«عجبت لمن یجهل نفسه کیف یعرف ربه؟».«در شگفتم از کسی که خود رانشناخته، چگونه خدایش را می شناسد».
«من عرف نفسه فقد انتهی الی غایه کل معرفه و علم ».«هرکس خود را شناخت به پایان هر شناخت و آگاهی رسیده است ».
«من لم یعرف نفسه، بعد عن سبیل النجاه حبط فی الضلال والجهالات » (18) .«هرکس خود را نشناخته، از راه رستگاری دور گشته و در جهالت و گمراهی افتاده است ». آری چیزی که هیچ تردیدی در آن نمی توان کرد، این است که معرفت نفس برترین راه ها و نزدیکترین راه به کمال است و تنها سخن در مورد کیفیت سیر وپیمودن مسیر این راه است برخی چنین پنداشته اند که چگونگی پیمودن این راه در شرع بیان نشده است و حتی برخی در کتابهای خود نوشته اند که این روش دراسلام همچون رهبانیت است که مسیحیان در دین مسیح، بدعت گذاشتند بی آنکه حکمی الهی در مورد آن نازل شده باشد.
و از همین روست که برخی از ریاضتها و روشهای مخصوص که در نزد این گروه یافت می شود، در کتاب و سنت و روایات اهل بیت یافت نمی شود و در سیره رسول خدا(ص) و خاندان پاک او مشاهده نشده است اما آنچه که نزد اهل حق، قیقت به شمار می آید و از کتاب و سنت آشکار می شود، این است که شریعت اسلام به هیچ وجه به غیر خدا و اعتماد و گرایش به غیر او را به سالکان راه اجازه نمی دهد.مگر این که خود به لزوم و انجام آن فرمان داده باشد و همواره شریعت اسلام هیچ چیزی از لوازم سیر به سوی الهی فرو گذار نکرده است.

جهاد اکبر
از نظر عرفان اسلامی، نهاد آدمی طرفه معجونی از «فرشته » و«شیطان » یا آمیزه ای از صفتهای متضاد است، این تضاد از نظر قرآن و عرفان ناچار تضادی بنیادی، درونی و ناچار همیشگی است و تفاوت انسانها نیز نسبت به یکدیگر در پیروزی و عدم پیروزی در برقراری تعادل میان این «ابعادمتضاد» در درون خویشتن است.
در روایات اسلامی «جنگ با نفس » و پیکار با تضاد درون «جهاد اکبر» و«جهاد افضل » «برترین نبرد» نامیده شده است زیرا از یک طرف این جنگ سخت و دشوار از تمام پیکارهای خونین در میدان جنگ سخت تر و مشقت بارتر است و ازطرف دیگر پیروزی بر دشمن درونی و غلبه بر نفس خودکامه به مراتب ارزنده تر وثمربخش تر از غلبه بر خصم برونی و پیروزی بر دشمن در صحنه های نبرد است!
خداوند متعال می فرماید: (و اما من خاف مقام ربه و نهی النفس عن الهوی فان الجنه هی الماوی) (19) .«اما آن کس که از مقام پروردگار خویش، پروا کند و نفس خود را از هوی و هوسها باز دارد بی شک در بهشت مسکن خواهد داشت » امام باقر(ع) فرمود: «لا فضل کالجهاد و لا جهاد کمجاهده الهوی » (20) «هیچ برتری و فضیلتی همانند جهاد نیست و هیچ جهادی در قدر و منزلت با جهاد نفس برابری ندارد». و برترین وظیفه هر عارف در هرحال شرکت در این «برترین پیکار»است تا نفس را رام و مهار کند و از قدرتش بکاهد.
آری زیربنای ترقی و رکن اساسی تکامل انسان، جهاد با نفس و رام ساختن هوی و تمنیات حیوانی است، سعادت مادی و معنوی ایجاب می کند که آدمی غرائز کور وبی شعور را تعدیل نماید و تمایلات بی قید و بند خود را محدود سازد.
امام صادق(ع) می فرماید: «لا تدع النفس و هواها فان هواها فی رداها وترک النفس و ماتهوی دائها و کف النفس عما تهوی دوائها» (21) .«نفس خود رابا هوا و هوسها رها مکن چرا که هوای نفس سبب مرگ نفس است و آزادگذاردن نفس در برابر هواها درد آن است و باز داشتن آن از هوا و هوسهایش دوای آن است ». نه تنها جهنم آخرت زائده هواپرستی است که جهنمهای سوزان دنیا همچون ناامنیها، جنگها، خونریزیها، کینه توزیها همه ناشی از آن است.
علی(ع) فرمود: «جهادالنفس ثمن الجنه، فمن جاهدها ملکها و هی اکرم ثواب الله لمن عرفها» (22) .«جهاد بانفس بهای بهشت است، پس کسی که با نفس خودجهاد کند، بهشت را مالک شود».
این گرامی ترین پاداش خداست از برای کسی که آن را بشناسد پس کسی که سعادت دنیا و آخرت را می خواهد، باید مشقت تزکیه نفس را تحمل کند و به سختیهای مجاهده تن دردهد و با تکلف بر هوای نفس خویش پیروز گردد و غرائز سرکش رامهار نماید. علی(ع) فرموده است: «اکره نفسک علی الفضائل فان الرذائل انت مطبوع علیها» (23) .«فضائل اخلاق را به خود تحمیل کن و خویشتن را با تکلف به ملکات حمیده ملزم و متعهد نما، چه آن که نفس سرکش آدمی به طبع غرائزحیوانی و صفات ناپسند گرایش دارد باید با مجاهده و کوشش به راه فضیلت سوق داد و بامشقت و زحمت به سجایای انسانی متخلق ساخت ».
زمانه گوهر آزادی آن زمان بنهد به دامنت که ز دام هوی شوی آزاد عنان خنگ شرف را کجا به دست آرد کسی که پا ز رکاب هوس برون ننهاد
آری پیکار با «نفس اماره » به خاطر «مهار» آن نه تباهی مطلق آن، کارسخت و دشوار است و مسلما بدون تحمل رنج و مشقت امکان پذیر نیست و لذا درعرفان اسلامی ریاضت در حد مشروع و تحمل رنج و مشقت یکی از ارکان مهم آن شمرده شده است. و کاملا واضح است این نوع ریاضت با ریاضت های جان فرسای برخی از فرق صوفیه از جمله «ملامتیه » فرق اساسی دارد آنها به بهانه «غلبه برنفس » و «غرور شکنی » و «نفس کشی » کار «خودستیزی » و شکنجه پرستی را،تا بدانجا می کشند که به هر پستی تن در می دهند تا مورد «ملامت » و تحقیرمردمان قرار گیرند و از همین رو نیز آنان را «ملامتیه » یا «ملامتیان »نامیده اند.
این قبیل مجاهدتها و ریاضتها ممکن است به نظر خیلی سخت هم باشند و تحمل آنها و مداومت بر آنها مشکل هم باشد ولی مساله تنها این نیست که انسان مجاهدت بکند و ریاضت بکشد و به سختی بیفتد، بلکه نحوه مجاهدت و ریاضت وکیفیت آن و نوع آن دارای اهمیت است.
مجاهدت به نحو خاص شرعی و ریاضت با کیفیت خاص است که می تواند انسان رانجات بدهد و به نتیجه مطلوب برساند.
ناگفته نماند هر مجاهدت و ریاضتی، اثر یا آثار خاصی را به دنبال خود دارد،چه بسا افرادی که در طریق سلوک نیستند و مقاصد دیگری را دنبال می کنند وبرای رسیدن به مقاصد خویش دست به ریاضتهای سخت و دشوار می زنند و بعد ازمدتها ریاضت به یک سلسله آثار و احوال بخصوصی می رسند ولی پیداست که این قبیل افراد در طریق سلوک الی الله نبوده و اصلا منظور آنها تقرب به خداوندمتعال نمی باشد. پس یک فرد سالک به سلوک شرعی با یک مرتاض غیر سالک فرق می کند. به این معنی کسی که قصد حق دارد و در طلب حق گام برمی دارد و به مجاهدت و ریاضت از نوع شرعی آن می پردازد و طریقه انتخابی او از جانب حضرت احدیت و از راه وحی به انسانها ابلاغ شده است، با کسی که قصد حق ندارد وبرای مقاصد دیگری به مجاهدت و ریاضت می پردازد و یا این که قصد حق دارد ولی طریقه و مجاهدتها و ریاضتهای انتخاب شده توسط او، طریقه درستی نیست و طبعاخصوصیات و آثار و احوال غیر مادی که برای این دو، پیش می آید، با سالک الی الله متفاوت خواهد بود. و لذا پیامبر اکرم(ص) مسلمانان را از اعمال مرتاضانه و زهدها و ریاضتهای طاقت فرسا باز می داشت «عثمان بن مظعون » راکه پشت و پا به لذائذ دنیا زده و به اعتکاف نشسته بود و زنش از او شکایت به پیامبر برد، از این کار منع کرد و یکی دیگر از صحابه که تصمیم گرفته بود خود را خصی کند به شدت مورد انتقاد و نکوهش پیامبر واقع شد و روایات متعدد از این قبیل (24) . پس چه نیکوست این سخن بعضی از اهل کمال که گفته است: «رهاکردن ریاضات شرعی و گرایش به ریاضتهای شاق و دشوار در حقیقت گریختن از دشوارتر به سوی آسانتر است زیرا پیروی از شرع برای قتل نفس وکشتن مستمر و دائمی آن است که مادام که نفس موجود است این ریاضتها بر قراراست، اما ریاضتهای شاق و دشوار قتل دفعی و آنی برای نفس هستند و از همین رو آسانترند و نیاز به ایثار کمتری دارند».
خلاصه شریعت اسلام، در بیان کیفیت سیر و سلوک از طریق معرفت نفس چیزی رافروگذار نکرده است.

فصل هفتم : انسان و سختی ها

فصل هفتم : انسان و سختی ها

چگونه می توان از مصائب و سختي ها ي زندگي گذر کرد؟

يکي از راههاي گذر از مصيبت، علم و آگاهي از فلسفه ي مصايب است.بلاها و مصيبتها و سختيها و بيماريها، کفّاره ي گناه براي مومنان، تنبيه يا مجازات براي ظالمين و فاسقين، ارتقاء مقام براي معصومين و گاه نيز براي ظهور کمالات موجود مي باشد و همه ي اينها در زير چتر مفهوم عامّ امتحان جاي مي گيرند؛ چون امتحان يعني ساز و کاري که موجب مي شود استعدادها و کمالات يک موجود شکوفا و بالفعل گردد يا آن کمال موجود نمودار شود.
البته براي امتحان معناي محدودتري نيز وجود دارد که تنها شامل شکوفا کردن بالقوّه ها مي شود؛ لذا امتحان به اين معنا شامل حال انسانهاي کامل نمي باشد؛ چون آن بزرگواران استعداد شکوفا نشده اي ندارند تا بالفعل گردد.

حضرت على عليه السّلام فرمودند: « إِنَّ الْبَلَاءَ لِلظَّالِمِ أَدَبٌ وَ لِلْمُؤْمِنِ امْتِحَانٌ وَ لِلْأَنْبِيَاءِ دَرَجَةٌ وَ لِلْأَوْلِيَاءِ كَرَامَة؛ بلا و گرفتارى براى ستمگر ادب است، و براى مؤمن امتحان، و براى پيامبران درجه و براى اولياء كرامت مي باشد.»

(بحار الأنوار، ج‏64 ،ص235)
يعني خداوند متعال با مصائب و بلايا ستمگران را مجازات مي کند تا شايد ادب شوند و از ظلم خود باز گردند. مؤمنان را گرفتار بلايا مي کند تا امتحانشان نمايد؛ و امتحان نيز براي شکوفا ساختن استعدادهاي الهي است. امّا انبياء که ظلمي ندارند و استعدادات الهي آنها نيز شکوفاست، به سبب بلايا، اوصاف کمال موجودشان قويتر و شديدتر مي گردد؛ لذا بلا براي آن بزرگواران موجب ارتقاء درجه است.
بر همين اساس بود که خداوند متعال حضرت ابراهيم را در انواع سختي ها قرار داد تا به مقام امامت نائل گردد. « وَ إِذِ ابْتَلى‏ إِبْراهيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً قالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتي‏ قالَ لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمينَ؛ و (به خاطر آوريد) هنگامى را كه خداوند، ابراهيم را با امور گوناگونى آزمود و او به خوبى از عهده ي اين آزمايشها برآمد. خداوند به او فرمود: «من تو را امام و پيشواى مردم قرار دادم» ابراهيم عرض كرد: «از دودمان من نيز » خداوند فرمود: «پيمان من، به ستمكاران نمى‏رسد.» (البقرة:124)
امّا براي اولياء الهي، بلا و گرفتاري نشان بزرگواري آنهاست؛ يعني موجب مي شود که بزرگواري آنها ظهور خارجي يابد و مردم، بزرگواري و عظمت روحي آنها را در بلايا مشاهده نمايند؛ يا گرفتاري در بلاياي عظيم نشان مي دهد که آنها مورد توجّه خاصّ خدا هستند؛ چرا که در پيشگاه خداوند متعال «هر که در اين درگه مقرّبتر است، جام بلا بيشترش مي دهند».
امام صادق (عليه السلام) خطاب به سدير صيرفي فرمودند: « إِذَا أَحَبَّ عَبْداً غَتَّهُ بِالْبَلَاءِ غَتّاً وَ إِنَّا وَ إِيَّاكُمْ يَا سَدِيرُ لَنُصْبِحُ بِهِ وَ نُمْسِي؛ چون خدا بنده‏اى را دوست بدارد او را به يكباره در بلا فرو برد و اى سدير! ما و شماها با بلا صبح و شب مي کنيم.» (بحار الأنوار، ج‏64، ص208 )
و فرمودند: « إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِبَاداً فِي الْأَرْضِ مِنْ خَالِصِ عِبَادِهِ مَا يُنْزِلُ مِنَ السَّمَاءِ تُحْفَةً إِلَى الْأَرْضِ إِلَّا صَرَفَهَا عَنْهُمْ إِلَى غَيْرِهِمْ وَ لَا بَلِيَّةً إِلَّا صَرَفَهَا إِلَيْهِم‏؛ خدا عزّ و جلّ را در روى زمين بنده‏هايي پاک و خالص است كه از آسمان تحفه اي به زمين فرود نيايد جز كه خدا آن را از آن بندگان بگرداند به ديگرى، و بلايي نيايد جز اينكه آن را به سوى ايشان بگرداند. » (بحار الأنوار، ج‏64، ص 207 )
رسول خدا (صلي الله عليه و اله) فرمودند: « إِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِقَوْمٍ خَيْراً ابْتَلَاهُم‏؛ چون خدا بر قومي خيري خواهد آنان را در بلا افکند. » (بحار الأنوار، ج‏64، ص236)
رسول خدا (صلّى اللَّه عليه و اله) فرمودند:« لَا يَزَالُ الْبَلَاءُ فِي الْمُؤْمِنِ وَ الْمُؤْمِنَةِ فِي جَسَدِهِ وَ مَالِهِ وَ وُلْدِهِ حَتَّى يَلْقَى اللَّهَ وَ مَا عَلَيْهِ مِنْ خَطِيئَة؛ مصيبت و گرفتارى همواره گريبان مرد و زن مؤمن را مى‏گيرد و آنها در مال و يا بدن خود نقصان مشاهده مى‏كنند و يا فرزندان خود را از دست مى‏دهند و اينها براى اين است كه هر گاه در محضر پروردگار حاضر شدند گناهى نداشته باشند.» (بحارالأنوار، ج‏64، ص236 )
امام صادق (عليه السّلام) فرمودند: « إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى لَيَتَعَاهَدُ الْمُؤْمِنَ بِالْبَلَاءِ إِمَّا بِمَرَضٍ فِي جَسَدِهِ أَوْ بِمُصِيبَةٍ فِي أَهْلٍ أَوْ مَالٍ أَوْ مُصِيبَةٍ مِنْ مَصَائِبِ الدُّنْيَا لِيَأْجُرَهُ عَلَيْهَا؛ خداوند متعال مؤمن را به مصيبت و بلاء گرفتار مى‏كند و او را به بيمارى در بدن مبتلا مى‏سازد و يا در مصيبت اهل و فرزند قرار مى‏دهد و يا يكى از مصيبت‏هاى دنيا را متوجه او مى‏كند تا او را پاداش دهد. » ( بحار الأنوار، ج‏64، ص 237)
و فرمودند: « إِنَّ فِي الْجَنَّةِ لَمَنْزِلَةً لَا يَبْلُغُهَا الْعَبْدُ إِلَّا بِبَلَاءٍ فِي جَسَدِه‏؛ در بهشت مقامى هست كه هيچ كس به آن جايگاه نمى‏رسد مگر اينكه در بدن خود ناراحتى و گرفتارى داشته باشد. » ( بحار الأنوار، ج‏64، ص 237)

حاصل کلام آنکه: گاه بلايا و مصائب براي مجازات مي باشند؛ گاه کفّاره ي گناهان هستند؛ گاه امتحانند به معني خاصّ آن؛ گاه شرط حصول برخي کمالات مي باشند؛ گاه براي ارتقاء درجه مي باشند و گاه نيز براي آن هستند که کمالات اولياء براي مردم ظاهر گردند. پس اگر بلا يا سختي يا بيماري براي ما حاصل شد بايد به وضع دينداري خود نظر کنيم. اگر حقيقتاً اهل تقوا و عدالت بوديم، آن دشواريها براي اين هستند که گناهان گذشته ي ما پاک شوند و قابليت هدايتها و پادشهاي خاصّ خدا در ما ايجاد گردد و استعدادهاي الهي ما شکوفا گردند. امّا اگر در دينداري خود سست بوديم و تقوا پبشه نبوديم، بايد بدانيم که آن سختيها براي تنبيه (بيدار نمودن) و ادب کردن ما هستند تا در آن شرائط خدا و آخرت را ياد نموده به سوي حقيقت و تقوا و عدالت باز گرديم؛ که اگر باز گشتيم، آن دشواريها براي ما نعمت خواهند بود؛ در غير اين صورت صرفاً مجازات و عذابند و کمالي در پي نخواهند داشت.
البته گاه اين مشکلات براي اين هستند که بنده ي مومن دچار طغيان نشود يا بنده ي غير مومن در طغيان خود زياده روي ننمايد. لذا خداوند متعال فرمود: «كَلاَّ إِنَّ الْإِنْسانَ لَيَطْغى‏؛ أَنْ رَآهُ اسْتَغْنى‏؛ چنين نيست (كه شما مى‏پنداريد) به يقين انسان طغيان مى‏كند؛ از اينكه خود را بى‏نياز ببيند» (علق:6 و7) همچنين فرمود: «وَ لَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبادِهِ لَبَغَوْا فِي الْأَرْضِ وَ لكِنْ يُنَزِّلُ بِقَدَرٍ ما يَشاءُ إِنَّهُ بِعِبادِهِ خَبيرٌ بَصيرٌ؛ هر گاه خداوند روزى را براى بندگانش وسعت بخشد، در زمين طغيان و ستم مى‏كنند؛ از اين رو به مقدارى كه مى‏خواهد (و مصلحت مى‏داند) نازل مى‏كند، كه نسبت به بندگانش آگاه و بيناست.» (الشورى:27)
شايد بتوان گفت توجه و تفکر در حکمت و فلسفه ي بلايا و مصائب، يکي از بهترين راه هاي گذر از آن ها مي باشد.
از ديگر راهکارهاي عبور از مصيبت ها، تمرين صبر و استقامت است. صبر از مقامات سالكين و منازل دين و از مهم‏ترين زمينه‏هاى درك فيض و عنايت الهى است. تا جايى كه ائمه اطهار(عليهم السلام) به واسطه صبر عظيمشان و عزم استوارشان به مقام شامخ ولايت و امامت نايل شدند «وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا لَمَّا صَبَرُوا ...» «و از آنان امامان (و پيشوايانى) قرار داديم كه به فرمان ما (مردم را) هدايت مى‏كردند؛ چون شكيبايى نمودند ... » (سجده، آيه‏ى 24)، يعنى ريشه امامت و رهبرى صبر است.
دنيا دار بلاست و مصيبتها و مشكلات براي امتحان انسانهاست كه تا چه ميزان ايمان دارند. هنگامه ي بلاها دل هاي كوچك ضحه و زاري مي كنند كه كشش غريزي انساني است و عاطفه ي سركش بر انسان تحميل مي كند و صبر و تسليم نشدن در برابر آن موجب تقويت عزم و ارادة انسان مي شود.
صبر انسان را از همه چيز و همه كس مستقل مي سازد و اين معناي حر بوده است و آزادمرد در همه احوال آزادمرد است و اگر مصيبتها بر او هجوم آورد هرگز او را نشكند و صبر كند تا خدا او را نجات دهد مانند حضرت يوسف كه خدا بر او منت نهاد و در اثر صبر به پاداش بزرگ الهي نائل شد.
و امام صادق عليه السلام مي فرمايد: هركه از مؤمنين به آزموني سخت گرفتار آيد و صبر كند اجر هزار شهيد را دارد. مانند امام سجاد عليه السلام كه آنچنان صبري بايد داشته باشد كه هر لحظه آن درد مرگ را دارد و در عوض چنين اجري مي برد. حضرت علي عليه السلام مي فرمايند: مشكلات دوره اي دارند كه مي گذرند و دستپاچگي وخودباختگي و بي تابي فايده ندارد بلكه بر نگراني مي افزايد. با صبر، تقدير جاري مي شود و انسان ستوده مي شود و با بي تابي هم تقدير جاري مي شود ولي انسان نكوهيده مي شود.

ذکر چند نکته:
نکته اول: صبر هرگز به معنى تحمل بدبختيها و تن دادن ذلت و تسليم در برابر عوامل شكست نيست بلكه صبر و شكيبايى به معنى پايدارى و استقامت در برابر هر مشكل و هرحادثه است. رسول خدا، صلّى اللّه عليه و آله فرموده اند : «... پس كسى كه صبر كند بر مصيبت تا آنكه برگرداند مصيبت و شدت آن را به نيكويى عزاى آن (يعنى با صبر جميل شدت مصيبت را ردّ كند) بنويسد خدا براى او سيصد درجه، ما بين هر درجه تا درجه ديگر مثل ما بين آسمان و زمين است... (اصول كافي ج‏2 ص 91)
نکته دوم : چيزي كه در اين زمينه بسيار مهم است اين است كه بدانيم با چه هدفي صبر مي كنيم. اگر هدف الهي باشد يعني براي وصول به خداوند و تقرب به او باشد، خوب بسياري از سختي ها در اين راه آسان مي نمايد، چون اين راه ارزش اين را دارد كه به خاطر آن انسان سختي هاي بسياري را تحمل كند و بردبار باشد. مانند كسي كه معشوقي بس زيبا دارد، خوب براي رسيدن به اين معشوق زيبا و قيمتي مي طلبد كه با موانع و دشواري هاي وصول بجنگد و در مقابل هر ناملايمي صبوري پيشه كند تا به مقصود برسد.
رسيدن به اهداف دين و قرب الهي و راه عشق خداي متعال كار آساني نيست، در اين راه مشكلات وسختي ها و رياضت هاي فراواني وجود دارد كه سالكان و طالبان حق با صبر و شكيبايي آن ها را به اميد لقاي الهي تحمل مي كنند و در اثر اين صبر زيبا محبوب خداي محبوب مي شوند و مورد تمجيد و ستايش او قرار مي گيرند.
در اين مسير است كه خداوند متعال در آيات متعددي از قرآن کريم صابرين را مورد تمجيد و ستايش قرار داده و وعده هاي بسياري از سوي خداوند متعال و معصومين عليهم السلام براي صابران ذکر شده است . (1)
حتي رسيدن به خواسته ها واهداف دنيوي خالي از سختي و دشواري هاي خاص خود نيست. هر هدفي و هر خواسته اي جز با صبر و تحمل دست يافتني نمي شود. گفته اند «گر صبر كني ز قوره حلوا سازم»؛ يا «در اثر صبر نوبت ظفر آيد».
نکته سوم : صبر داراي آفاتي مي باشد که بي توجهي به آنها عدم موفقيت انسان را در کسب اين ويژگي اخلاقي نيکو به دنبال خواهد داشت که برخي از اين آفات به شرح ذيل مي باشد :
1 ـ عجله و شتابزدگي: وقتي بر خلاف خواسته انسان چيزي پيش آيد تحمل او تمام شده و قانون اين جهان را فراموش مي كند و با عجله و شتابزدگي به دنبال فرار از آن مي باشد.
2 ـ عصبانيت و خشم: انسان در زمان عصبانيت و خشم ارزش صبر را فراموش مي كند.
3 ـ دل تنگي و بي تابي: انسان با اين دو، نيروي صبر و مقاومت خود را از دست مي دهد.
4 ـ نااميدي: بزرگترين آفت صبر است و براي هر فعاليتي انسان بايد بذر اميد در دل خود بكارد تا موفق شود.

در اينجا به برخي از راههاي تقويت روحيه صبر اشاره مي نمائيم و اميدواريم با بکارگيري آنها بتوانيد بخوبي از مشکلات و مصائب سر راهتان عبور کنيد و به هدف مقدس خود نائل گرديد:
1- شناخت طبيعت زندگي دنيا:از مسائلي که مي تواند صبر انسان را تقويت نمايد شناخت زندگي دنيا مي باشد و دانستن اينکه اين دنيا فاني است و انسان آفريده شده تا با آزمايش هاي مختلف الهي وجودش را صيقل داده و مستعدّ زندگي جاودانه نمايد و خداوند انسان را در رنج و سختي آفريده و شادي و سلامت بدون غم و بيماري نيست. همانگونه که خودش فرموده:«لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ في‏ كَبَدٍ» (بلد/ 4) كه ما انسان را در رنج آفريديم (و زندگى او پر از رنجهاست)!
2- خودشناسي:اگر انسان همه چيز خود را از خدا بداند ديگر در حوادث و يا جايي كه چيزي از او گرفته مي شود، گويي اتفاقي نيفتاده و همواره اين شعار را الگوي رفتار خويش نمايد «ما از خدائيم و به او باز مي گرديم».
3- اميد قطعي به وعده الهي مبني بر گشايش سختي ها:
اينکه انسان به اين وعده الهي که فرموده: «إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً» (آرى) مسلّماً با(هر) سختى آسانى است (الشرح : 6) به يقين برسد.
4- اميد بستن به جبران محروميّتها:پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلم فرمود: خداوند دنيا را خانه گرفتارى و بلا، و آخرت را خانه جزا قرار داده، پس بلاى دنيا را، سبب پاداش آخرت و عوض آن معيّن نموده، پس بلاى دنيا عطا و پاداش آخرت را در پى دارد، و دنيا زودگذر است و به سرعت پيموده مى‏شود،
5ـ كمك گرفتن از ذات حق:از ديد قرآن مهمترين پشتوانه صبر ياري خداوند است و بدون كمك او صبر كامل نمي شود. (ارشاد القلوب-ترجمه سلگى ج‏1 ص 77 )
6- زنده نگه داشتن خاطره قهرمانان صبر:اينکه انسان زندگي صابران و نتيجه صبرشان را مطالعه كند و از آنها بخصوص پيامبران الگو بگيرد، نقش بسيار سازنده اي در تقويت صبر دارد.
7- ايمان به قضا و قدر:بداند براي سنت الهي تبديل و تحويلي نيست و آنچه از دست رفته باز نمي گردد پس بي صبري فايده ندارد.
8- بداند كه محنت از جانب پروردگار اوست كه مهربانترين کس نسبت به اوست و خير و صلاح او را مي خواهد و عقل از ادراك عواقب امور قاصر است.
9- روحيه عجول بودن، کنار گذاشته شود.براى نتيجه گيرى در کارها نبايد عجول بودد؛ حتي براي نتيجه گرفتن در تقويت روحيه صبر نيز نبايد عجله کرد.
10- دوست گرامي! با خود شرط كنيد كه هيچ گاه و در هيچ شرايطى صبر خود را از دست ندهيد. وقتي چنين قراري را با خود گذاشتيد اگر در مساله اي صبرتان را از دست داديد، خود را جريمه كنيد؛ مثلا تصميم بگيريد - يا در صورت امكان نذر كنيد - فلان مبلغ را صدقه بدهيد، يا نماز شب بخوانيد و يا يك روز روزه بگيريد. كارآيى اين روش، بسيار بالا است و بسيارى از علماى بزرگ بدين سان تمرين عملى و خودسازى نموده‏اند.
11- در صورت بروز بي صبري خود را سرزنش کنيد. اگر گاهي اوقات کاري که ناشي از بي صبري بود انجام داديد، سريع خود را سرزنش و حتى در لفظ اظهار پشيمانى نماييد و وعده‏ها و قولى كه با خود داشتيد را در ذهن خويش حاضر سازيد.
12- تفريحات سالم داشته باشيد.از تفريحات سالم و تقويت كننده اراده؛ مانند كوهنوردى، شنا، دو، صحرانوردي و پياده‏روى و گردش در طبيعت و... نيز استفاده كنيد.
13- بيشتر با افراد خوش خلق و صبور معاشرت كنيد.
14- ذكر «لا حول و لا قوة الا بالله» را زياد بر زبان جارى سازيد و سوره والعصر را زياد بخوانيد.
15-دعاى 24 صحيفه سجاديه «يا من تحل به عقد المكاره» و دعاى 58 و 175 آن را بخوانيد.
16- رواياتى كه در فضيلت صبر رسيده حتما مطالعه كنيد.
چراکه اگر كسى بداند ثواب صبر به مراتب بيشتر از چيزى است كه از دست داده، زيرا چيزى از دست داده كه جز در زندگى دنيا با او نمى‏ماند و چيزى بدست آورده كه بعد از مرگ ابدالدهر با او خواهد بود، در اينصورت مى‏تواند به راحتي صبر كند. (ترجمه‏اخلاق ص : 365 )
17- رواياتى كه در فضيلت مبتلا بودن به مشكلات دنيوى وارد شده مورد مطالعه قرار دهيد.
18- متذكر شويد كه زمان مصيبت و بلاهاي دنيايي اندك و وقت آن كوتاه است و به زودى از آن رهايى خواهيد يافت و اصولًا عمر دنيا كوتاه است.
19- بينديشيد كه جزع و بى‏صبرى چه ضررهايى بر آن مترتب است.
زيرا کسي که بداند كه جزع و بى‏تابى كارى است زشت و به دين و دنياى او زيان مى‏رساند و هيچ فايده‏اى ندارد جز اينكه ثواب را باطل و ضايع مى‏كند و آدمى را گرفتار عقاب مى‏سازد، چنانكه امير مؤمنان عليه السّلام فرمود: «اگر صبر كنى آنچه مقدّر است خواهد شد و تو اجر مى‏برى، و اگر بى‏تابى نمائى آنچه مقدّر است خواهد شد و براى تو بار گناه و عقوبت خواهد بود». (بحار الأنوار ج‏68 ص 92 ) در اينصورت بهتر در برابر مشکلات صبر مي نمايد.
20- احوال كسانى را كه به بلاى عظيم‏تر از شما گرفتار شده‏اند و مشكلات گذشته و حالشان با شما قابل مقايسه نيست، به ذهن آوريد و شكر كنيد كه شما كمتر مبتلا بوده و هستيد.
21- به خداوند بزرگ اميدوار باشيد و دائماً بر او توكل كنيد.
22- ارتباط خود را با او استحكام بخشيد و با نماز و ذكر، پيوسته او را ياد كنيد و در مشکلات و مصيبت ها از او استمداد بطلبيد.
23- هيچ گاه مأيوس نشويد و با روحيه اميد به پيش برويد و با برنامه ريزي در صدد حل مشكلات باشيد.
24- در موقع اندوه ذكر لا إِلهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحانَكَ إِنِّى كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ را تكرار كنيد.
29- موارد فوق را در برنامه‏اى منظم با درج موارد آن در يك جدول و نمره دادن به عملكرد خود و رعايت اين امور سعى در تقليل موارد تخلف داشته و همت خود را به افزايش صبر و تحصيل سعه صدر معطوف بداريد. (2)
پيروز و موفق باشيد.

خداوندا ...!

خداوندا ...!

نگذار که از تو فقط نامت را بدانم
و
نگذار که از تو تنها مشق کردن اسمت
را
به یاد داشته باشم

نمونه سوالات درس وصایا

نمونه سوالات درس وصایا

1-  وصیت کردن برای چه کسا نی واجب است؟

الف : برای کسانی که اموالی دارند

ب : برای کسانی که حقوقی برعهده آنهااست .

ج : هردومورد                        د: واجب نیست

2- مخاطبان وصیت نامه امام چه کسانی هستند؟

الف)ملت ایران                                                        ب)ملل اسلامی               

ج)مظلومان جهان                                                      د)همه موارد

3- کدام گزینه صحیح است؟

الف)مخالفت با وصایای اخلاقی مشکل آفرین است.

ب)مخالفت با وصایای حقوقی مشکل آفرین است

ج)مخالفت با وصایای اخلاقی عتاب و کیفر عقوبی را به بار می آورد.

د)مخالفت با وصایای اخلاقی وحقوقی  عتاب و کیفر عقوبی را به بار می آورد

4 – مؤسس مذهب شیعه کیست ؟

الف) پیامبر(ص)  ب) حضرت علی (ع)  ج) امام صادق(ع)     د) امام حسین(ع)

5-      به فرموده امام خمینی (ره) مساله کربلادرراس مسائل .......است ؟

الف : فرهنگی   ب : سیاسی    ج : اعتقادی     د: اجتماعی

6-      هدف اساسی قیام امام حسین (ع) کدام است :

الف : حاکمیت حق                                               ب : حاکمیت قانون

 ج : کوتاه شدن دست هواپرستان                       د: هرسه مورد

7- -  زینت  آسمانها و زمین از القاب کدام امام است ؟

الف ): حضرت علی (ع)  ب)امام حسن (ع)  ج) امام حسین (ع)   د) پیامبر اکرم(ص)

8- زنده نگه داشتن حماسه عاشورا عامل کدامیک از موارد زیر است ؟

الف) عامل امر به معروف و نهی از منکر             ب) عامل وحدت مسلمانان

ج) عامل برپا گشتن نماز                         د) عامل جاودانگی حماسه عاشورا

9 - محرم فریاد ......... بر ...........است

الف ) مظلوم بر ظالم          ب) مسلمان بر کافر          ج) فقیر بر غنی             د) هر سه گزینه

10امام خمینی (ره) به طلاب نصیحت می کردند که اگر یک قدم به سوی ........... بر می دارید دو قدم به سوی ........... بردارید.

الف ) عبادت -  تهذیب نفس    ب) کمک بر خلق- علم       ج) تربیت- تهذیب  د) علم- تهذیب نفس

11- - امام در وصیت نامه خود فرموده اند از بالا ترین و والا ترین حوزه هایی که لازم است بطور همگانی مورد تعلیم و تعلم قرار گیرد ...... است ؟

الف ) علوم معنوی اسلامی     ب) علم اخلاق                   ج) تهذیب نفس                 د) هرسه مورد

12- - اصلی ترین و اساسی ترین هدف مقدس امام امت در  تمام تصمیم گیری ها چیست؟

الف ) اجرا و احیا تعالیم حیات بخش اسلام

ب)معرفی و پیشرفت تعالیم حیات بخش اسلام

ج) الف وب

د) تفکروتفحص پیرامون تعالیم حیات بخش اسلام

13-  امام خمینی استقلال  کشور را در کدام یک از رویکرد های زیر دانستند؟

الف) از خود گذشتگی مسلمانان                 ب)  توجه به تعالیم اسلام

ج) امر به معروف و نهی ازمنکر                   د) پیروزی مسلمانان بر کافران

14- انسانها از حیث برخورداری از علم و ایمان به چند دسته تقسیم    می شوند؟

الف)سه دسته: بیگانه از دو ارزش-دارای ایمان و فاقد اندوخته های علمی-دارای اندوخته های علمی اما فاقد ایمان.

ب)سه دسته: بیگانه از دو ارزش-دارای ایمان و فاقد اندوخته علمی-دارای ویژگی ها و کمالات متعالی و صاحب تخصص و متعهد.

ج)چهار دسته: بیگانه از دو ارزش-دارای ایمان و فاقد اندوخته های علمی-دارای اندوخته های علمی و فاقد ایمان-صاحب تخصص و تعهد.

د)دو دسته: فاقد ایمان اما دارای اندوخته های علمی- فاقد اندوخته های علمی اما دارای ایمان

15- - مصداق حدیث تقلین چه کسانی هستند؟

الف)حضرت علی(ع)-قرآن.                            ب)قرآن-حضرت فاطمه(س).

ج)قرآن و اهل بیت.                                         د)قرآن-نهج البلاغه

16- آیا وصیت کردن واجب است ؟ در کدام آیه . کدام سوره به آن اشاره شده است ؟

الف) آیه 180 سوره بقره    ب) آیه 97 سوره نساء   ج) آیه 10 سوره حجرات      د) آیه 46 سوره انفال

17- - عبارت (وصیت کسی که به حیف (اسراف) و زیان بازماندگان منجر نشود به منزله صدقه دادن در راه خدا است ). از کیست ؟

الف) پیامبر اکرم (ص)            ب)حضرت علی (ع)                      ج)امام خمینی            د) قرآن

18- وصیت نامه سیاسی – الهی حضرت امام به چه چیزی لقب یافت ؟

الف) منشور انقلاب                 ب) صحیفه استقلال                 ج) صحیفه انقلاب        د) هر سه مورد

19- محتوای رهنمودهای حضرت امام ( قدس سره ) در وصیت نامه را در چند بخش می توان خلاصه کرد

الف) در دو بخش               ب) در سه بخش             ج) در چهار بخش       د) در شش بخش 

20- مهتمرین فایده ضرورت تدریس وصیت نامه کلام است ؟

الف) اطلاع ازاندیشه های امام    ب) پرورش نسل مورد نظر اسلام   ج)الف وب        د) آگاهی عمومی 

21- قرآن به ـــــــــــــــ و عترت به ــــــــــــــــــــــ گواهی می دهد .

الف)حقانیت قرآن – حقانیت عترت                                             ب)حقانیت  ولایت  –حقانیت  امامت   

 ج) حقانیت عترت – حقانیت قرآن                                               د) حقانیت خویش  – حقانیت نبوت 

22- هدف اصلی  امام خمینی از انتخاب حدیث ثقلین  درابتدای وصیت نامه چیست  ؟

الف) جامعیت حدیث   ب) حفظ وحدت و تمسک به حبل ا...  ج) متواتربودن حدیث  د) مستندبودن حدیث

23- - حدیث معروف نبوی ( من مات و لم یعرف امام زمانه مات میته الجاهله ) بر کدام حقیقت دلالت دارد ؟

الف) امام همواره در میان امت حضور دارد                               ب) امت وظیفه دارند امام  را بشناسند

 ج) امت وظیفه داردازامام زمانش اطاعت کند.                           د)هرسه مورد

24- یک ازجلوه های مهم امتحان الهی درزندگی بشراست ؟

الف) آزمایش و امتحان الهی     ب) ظهورامام زمان      ج)  غیبت امام زمان      د) جبرواختیار                                        

25- مصداق ثقلین چه کسانی هستند؟

الف)حضرت علی(ع)-قرآن. ب)قرآن-حضرت فاطمه(س).  ج)قرآن و اهل بیت.  د)قرآن-نهج البلاغه

26- دوران غیبت کبری از چه سالی آغاز شد؟

الف)از سال 329 بعد از وفات حسین بن روح.        ب)از سال 326 بعد از وفات عثمان بن سعید.

ج)از سال 329 بعد از وفات علی بن محمد سمری.  د)از سال 304 بعد از وفات محمد بن عثمان.

27- - امام(ره) به کدام استقلال ها بیشتر توجه داشته اند؟

الف)استقلال فرهنگی    ب)استقلال اجتماعی    ج)استقلال فکری     د)استقلال نظامی

28- خودکفایی اجتماعی یعنی چه؟

الف)هر کس سعی کند تا در صورت امکان از دسترنج خود بهره گیرد.

ب)هر شهر و کشوری بتواند احتیاج های خود را تأمین کند.

ج)هرکس استقلال سیاسی و نظامی داشته باشد.

د)پیروان مکتب اسلامی تلاش کنند نیازمندهای افراد جامعه اسلامی را رفع کنند.

29- خودکفایی ملّیتی یعنی؟

الف)پیروان مکتب اسلام تلاش کنند نیازمندی های افراد جامعه اسلامی را رفع کنند.

ب)هر کس سعی کند تا در صورت امکان از دسترنج خود بهره گیرد.

ج)هر کشوری بتوانداحتیاج های خود را تأمین کنند.  

د) همه مسلمانان استقلال سیاسی و نظامی داشته باشند

30- عوامل دستیابی به استقلال ازنگاه امهم خمینی (ره) چهارعامل است کدام یک جزء این عوامل نیست ؟

الف : اتکابه خدا  ب : همراهی بادیگران ج : اتکابه خودی هاواعتمادبه نفس  د- تحمل سختی هاوامید.

31- به فرموده امام هشتم اسلحه انبیاء چیست؟

الف)کتاب آسمانی                    ب) گریه           ج)نماز                       د)دعا

32- پیامبر چه کسی را به عنوان زینت آسمان و زمین و کشتی نجات      می داند؟

الف)حضرت علی(ع)      ب)سیدالشهداء     ج)حضرت فاطمه(س)     د)اهل بیت

33- -استضعاف بر چندگونه است نام ببرید؟

الف-3 گونه- عقیدتی، سیاسی، علمی                   ب-4 گونه- عقیدتی، اجتماعی، فرهنگی، عملی

ج-5 گونه-عقیدتی، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، ولایی        د-3 گونه- دینی، سیاسی، اجتماعی

34- -امام خمینی (ره) عوامل مهم رویکرد به استقلال را چه می دانستند؟

الف-خودباوری و احساس شخصیت       ب-بی نیازی از دیگران        

ج-مستقل زندگی کردن                      د-هرسه مورد

35- -خودکفایی بر چندگونه است  نام ببرید؟

الف-سه گونه- فردی، اجتماعی، ملیتی           ب-چهارگونه- فردی، اجتماعی، اقتصادی، ملیتی

ج-دوگونه- فردی، اجتماعی                            د-سه گونه- اقتصادی، سیاسی، ملیتی

36- مقصود امام خمینی در   نهضت  خویش چه بود؟

الف-تحکیم بنیادهای اسلام                            ب-تقویت و توسعه اسلام       

ج-احیا و اجرای تعالیم اسلام                          د-ارتقاء سطح جامعه

37- یکی ازاهداف  بزرگ انقلاب در کشور چیست؟

الف-ایجاد خودکفایی و استقلال برای کشور در برابر شرق و غرب    ب-سرکوب دشمنان

ج-برکناری حکومت های غیردینی                                                  د-توسعه اسلام

38- به نظر-امام خمینی کدام عامل  انسان را به مقام انسانیت می رساند؟

الف-شجاعت و آگاهی              ب-تهذیب نفس           ج-علم             د-تهذیب نفس و علم

39- -مهم ترین درس ها و دستاوردهای قیام عاشورا چه می باشد؟

الف-وحدت کلمه                                                         ب-تقویت روح پرخاشگری در برابر دشمنان  

ج-استواری در راه و عمل به وظیفه                           د-همه موارد

40- یکی از مسائل مهمی که حضرت امام خمینی «ره» در وصیت نامه خود به آن عنایت دارند چیست؟

الف-جهاد در راه خدا   ب-زنده نگهداشت  و گرامیداشت حماسه عاشورا

ج-صبر در برابر مشکلات        د-مقاومت و ایستادگی در برابر دشمنان

نمونه سوالات تستی درس وصایا

41- در کدام کتاب راز اصلی ائمه دوازده گانه با مشخصات کامل آمده است؟

الف-مصحف حضرت فاطمه      ب-نهج البلاغ      ج-صحیفه ی سجادیه          د-قرآن

42- نهج البلاغه دارای چند خطبه، نامه و کلمه قصار می باشد؟

الف-241 خطبه، 79 نامه، 480 کلمه قصار                    ب-241 خطبه، 79 نامه، 460 کلمه قصار

ج-230 خطبه، 72 نامه، 480 کلمه قصار                      د-230 خطبه، 72 نامه، 460 کلمه قصار

43- هدف اساسی قیام امام خمینی (ره) چه بود؟

الف-زنده نگهداشتن وبازگشت به  اسلام      ب-سرکوب کردن اهداف دشمنان        

ج-حاکمیت حق، حکومت حق، کوتاه شدن دست هواپرستان از مملکت       

 د- گرفتن حق مظلوم  از ظالم

44- مسلمان در وصیت نامه :

الف)میتواند همه اموال خود را وصیت کند                   ب)در وصیت نامه عدالت مفهومی ندارد

ج)بیش ازثلث اموال خودرا نمی تواندوصیت کند         د)می تواند وارثان را از ارث محروم سازد.

45- تعداد نواب امام زمان(عج)در غیبت صغرا چند نفر بوده اند؟

الف)7نفر                  ب)5نفر             ج)4نفر                                                  د)3نفر

46- راز اصلی توجه به مصحف فاطمه(س)در چیست؟

الف) زندگی نامه حضرت فاطمه(س) است       ب)احکام الهی است

ج)در بردارنده اخبار غیبی است                     د)نام ائمه دوازده گانه بامشخصات کامل درآن آمده است

47- کدام یک از کتاب های زیر به خط امام علی (ع) می باشد؟

الف)جامعه               ب)نهج البلاغه            ج)غررالحکم                                      د)دررالکلم

48- منظور از قرآن ساعد کدام است ؟

الف)نهج البلاغه حضرت علی(ع)                     ب)مصحف حضرت  فاطمه (س)                                         

ج : دعا                                                            د)نماز

49- این جمله که (وصیت کسی که به حیف و زیان بازماندگان منجر نشود به منزله صدقه دادن در راه خداست) گفته کدام شخصیت است؟

الف)حضرت محمد(ص)         ب)حضرت علی(ع)    ج)امام حسن(ع)           د)امام محمد باقر(ع)

50- وصیت نامه سیاسی الهی حضرت امام کدام یک از لقب های زیر را دارد؟

الف)منشور انقلاب          ب )زبور حکومت اسلامی انقلاب            ج)صحیفه        د)همه موارد                      

51- نهج البلاغه را چه کسی گردآوری کرده است؟

الف) ابن الحدید                   ب)سید رضی        ج)الهی قمشه ای       د)جابربن عبدالله انصاری

52- بنیانگذار سیره گران مایه وصیت نامه کدام شخصیت است ؟

الف)حضرت علی (ع)             ب)حضرت محمد(ص)      ج)امام حسین (ع)        د)امام رضا (ع)                        

53- راز اصلی توجه به مصحف فاطمه(س)در چیست؟

الف) زندگی نامه حضرت فاطمه(س) است       ب)احکام الهی است

ج)در بردارنده اخبار غیبی است                    

د)نام ائمه دوازده گانه مشخصات کامل درآن آمده است

54- یکی از اهداف بزرگ انقلاب ......... و ......... میباشد

الف)خودکفایی کامل واستقلال     ب)امنیت وآزادی     ج)استقلال وآزادی    د)دینداری ودین محوری                                              

55- امام در زمینه استقلال اقتصادی و فکری با کدام گزینه مخالف بود؟

الف)با علوم و مظاهر تمدن   ب)با تربیت و فرهنگ استعماری    ج)غربزدگان    د)فسادوثروت اندوزی  

56-امام در وصیت نامه سیاسی-الهی،چه کسانی را اولیا نعم همه معرفی کردند؟

الف)مردم          ب)فرهنگیان      ج)محرومان و ستم دیدگان                            د)روشنفکران

57- معنای استضعاف چیست؟

الف)به ضعف کشانده شدن        ب)ضعیف بودن    ج)ضعیف پنداشته شدن           د)همه موارد

58- عامل اصلی مهم در پیدایش پدیده استضعاف چیست؟

الف)بی سوادی           ب)ناآگاهی       ج)مستکبران                                   د)2و3

59-از نظر امام بزرگترین جهاد معنوی چه است؟

الف)خدمت به خلق          ب)نابودی مستکبران     ج)جهاد                                  د)پرداخت زکات

60-عوامل اصلی که در پیروزی مستضعفان  نقش دارند چسیت؟

الف)اتحاد،انسجام                                   ب)یگانگی و یکرنگی

ج)سازش ناپذیری در برابر استکبار               د)همه موارد

61-معنای سیاست در حیث لغت

الف)حکم راندن             ب)عدالت و داوری      ج)اداره کردن مملکت                    د)همه موارد

62-اقدام به کاری بر اساس مصلحت را چه مینامند؟

الف)اقتصادی                ب)سیاست               ج)سیاست                                       د)پیش بینی

63-تکمیل اخلاق و نیل به سعادت انسان جزو کدام سیاست ها محسوب میشود؟

الف)سیاست مردمی      ب)سیاست فاضله             ج)سیاست حکومت                    د)سیاست علمی

64-امیر مومنان در مورد بهترین سیاست چه می فرماید؟

ب)تربیت نفس                                     الف)تربیت مردم

ج)تربیت اسلام                                               د)3و2

65-از نظر شهید بهشتی سیاست از چه چیزهایی جدا نیست؟

الف)دیانت           ب)اقتصاد        ج : عبادت                   د: 1و3

66-سیاست از دیدگاه مسلمانان کدام است؟

الف)سیاست نفس        ب)سیاست غیر 

ج)سیاست مردمی                            د)1و2

67-امام در مورد دین و سیاست چه فرمودند؟

الف)دین و سیاست جدا نیست    ب)دین از سیاست جد نیست

ج)دین برتر از سیاست  است       د)سیاست برتر از دین است

68- - امام وحدت واقعی را نشان چه میدانست؟

الف)میان مردم                        ب)میان کشور             ج)مورد الف و ب          د)نفوذ دین در افراد

69- امام کدام گروه  راحزب جهانی لقب داد؟

الف : مستضعفان            ب : مسلمانان            ج : حزب الله             د: متدینین

70- وصیت امام به قوای مسلح چیست ؟

الف : عمل به وظیفه    ب : واردنشدن درهیچ حزب یاگروه    ج : هردومورد   د: حفظوحدت

71- اخوت تداعی گروحدتی است که ازآن به .............تعبیرمی شود.

الف : صداقت    ب : رفاقت     ج : صداقت اسلامی     د: شجاعت دینی

72- امام علی (ع)ملاک اصلی کردارها واساس زمامداری راچه می داند؟

الف : تلاش وکوشش    ب عدل وعدالت   ب : امنیت ورفاه    د: جدیت وتلاش

73- امام (ره)معتقد بودند که ترقی مملکت به چه ارگانی در کشور بستگی دارد ؟

الف)آموزش وپرورش                     ب)دولت                            ج)دانشگاه                       د)الف و ج

74- امام (ره) همواره می فرمودند که با چه تمدنی مخالف هستند؟

الف)تمدن وارداتی                ب)تمدن استعماری         ج)تمدن صادراتی                  د)تمدن شرقی

 75- .امام خمینی در چه ساعتی و تاریخی از دنیا رفتند؟

الف)10.25شب-13/3/68     ب)11شب-14/3/68     ج)10.25شب-14/3/68    د)11.30شب-13/3

76- کتاب پر ارج الغدیر نوشته کدام شخصیت است؟

الف)علامه امینی     ب)آیت ا...کاشانی           ج)آیت ا... شبستری                  د)آیت ا... میلانی

77.این کتاب از کدام شخصیت ممتاز ایرانی می باشد؟"نهضت های اسلامی در صد سال اخیر"

الف)علامه امینی     ب)آیت ا... میلانی           ج)علامه شهید مطهری            د)علامه طباطبایی

78- اگر می خواهیم وابسته نباشیم باید چه چیزی را باور کنیم؟

الف)با اراده بودن را باور کنیم                                              ب)خودمان را باور کنیم   

ج)باور کنیم که توانمندیم                                                    د)باور کنیم که شخصیت داریم

79- این سخن در چه زمینه ای و از کدام معصوم می باشد((ای مردم بصره بر من خرده  نگیرید(پس به پیراهن خود اشاره کرد)و فرمود این از دستبافتهای همسر من است))؟

الف)پیامبر(ص).استقلال                                                ب)علی(ع).خود کفایی 

 ج)امام حسن(ع).استقلال                                           د)امام صادق(ع)- خود کفایی

80- امام عبادت مالی را در چه میداند؟

الف)آسایش طبقه محروم                                                         ب)بکارگیری ثروت به گونه عادلانه

ج)پرداختن به فعالیتهای سازنده برای کشور                           د)همه موارد

81- به فرموده امام خمینی (ره) بزرگترین جهادمعنوی کدام است ؟

الف :طرفداری مظلوم    ب : تامین رفاه طبقه محروم    ج : خدمت به خلق   د: تهذیب نفس

82- مصداق مستضعف ازنظرامام باقر(ع) چه افرادی هستند

الف)اکم عقل      ب) کم توشه           ج)ضعیف                                    د) مسکین

83- .با چه چیزی انسان به هدف آفرینش خود دست می یابد؟

الف)ایمان .تقوا              ب)صداقت.تقوا              ج)تعلیم.تهذیب                         د)هرسه مورد

84- اولین امام جمعه که از طرف امام تعیین شد که بود؟

الف)آیت ا... طالقانی     ب)آیت ا... مطهری      ج)آیت ا.. بهشتی         د)آیت ا... صدوقی

85- ازنگاه امام خمینی (ره) : .............یک مساله ای نیست که تعریف داشته باشد

الف : استقلال          ب : آزادی                ج : اسلام                         د: جمهوری اسلامی

86- منظوراز(ساسه العباد)چه کسانی هستند؟

الف : سیاستمداران         ب : پیامبروامامان معصوم         ج : پیامبران         د: دولتمردان

87- - دخالت در سیاست در زندگی امام معصوم بر چند گونه بوده است؟

الف)مستقیم-غیر مستقیم     ب)ارشادی    ج)برخورد قهرآمیز         د)هر سه مورد

88- به فرموده امام راحل کسی که دین راازسیاست جدابداندچه کسی راتکذیب کرده است ؟

الف : خدا                  ب : رسول                    ج : ائمه                       د: هرسه مورد

89- کدام مورددرراس تعلیمات انبیااست ؟

الف : دخالت درسیاست     ب : دین محوری        ج: عدالت       د: آزادی وآزادگی

90- کتاب کشف الاسراروتحریرالوسیله اثرچه کسی است ؟

الف : شهیدمطهری     ب : آیت الله دستغیب    ج : آیت الله جوادی عاملی    د: امام خمینی

91- برترین سیاست ازنگاه امام علی (ع) کدام است ؟

الف : تربیت نفس         ب : تدبیرامورزندگی         ج : هردومورد         د: دادگری ونیکی

92- اولین نکته در آفرینش چه چیزی می باشد؟

الف)کامل آفریده شدن           ب)هدف مند بودن                  ج)حیات                           د)پرستش

93 نهج البلاغه دارای چند خطبه چند نامه چند کلمه قصار می باشد؟

الف)341 خطبه.89 نامه.480 کلمه قصار        ب)241 خطبه.79 نامه.480 کلمه قصار

ج)171 خطبه.75 نامه.530 کلمه قصار             د)271 خطبه.71 نامه.1430 کلمه قصار

94- .کتاب رساله الحقوق از کدام امام معصوم به جا مانده است؟

الف)امام علی (ع)            ب)امام حسین(ع)          ج)امام سجاد (ع)                   د)امام صادق(ع) 

95- این سخن از کیست؟((قرآن، اکبر و بزرگتر از عترت است، زیرا عترت تابع و پیرو قرآن است))

الف) بحرانی          ب) جابر ابن عبداللٌه انصاری          ج) طریحی          د) ابن اثیر

96- پیامبر(ص)  در حدیث ثقلین درمورد قرآن و عترت چگونه بیان کرده اند؟

الف)قرآن را با صفت ((اکبر)) عترت را با صفت ((اصغر))      ب) قرآن را با صفت((اصغر)) عترت را با صفت((اکبر))

 ج) قرآن را با صفت((اکبر)) عترت را با صفت((اکبر))    د) قرآن را با صفت((اصغر)) عترت را با صفت((اصغر))

97- حضرت امام معتقد بودند که هیچ چیز به اندازه چه چیزی مورد عنایت پروردگار متعال نیست؟

الف) ولایت           ب) عبادت                   ج) شجاعت                      د) گزینه ب و ج

98- . وصیت نامه سیاسی _ الهی حضرت امام به چه لقبی معروف می باشد؟

الف) صحیفه ی استقلال           ب) زبور حکومت اسلامی          ج) منشور انقلاب          د) همه موارد

99- .حضرت امام خمینی (ره) در آغاز وصیت نامه خود چه چیزی را خاطر نشان می کنند؟

الف) امید به این انقلاب و بقاء دستاوردهای آن.                  ب) پای بند بودن به اهداف آن.

ج) حفظ ارزشهای انقلاب تحت لوای اسلام.                       د) دوری و اجتناب از تجمل گرایی.

100- این سخن ازکیست ودر چه بابی میباشد؟((من مات بغیر وصیّة مات میتةجاهلیة))

الف)پیامبر اکرم(ص) _ وصیت                                            ب)حضرت علی (ع ) _ وصیت 

 ج)امام جعفر صادق (ع) _ وصیت                                       د)امام هادی – جاهلیت

101. مسلمانان در وصیت کردن باید چه چیزی را رعایت کنند؟

الف)صداقت  ، عدالت                       ب)انصاف                           ج)عدالت                               د)مورد   ب وج

 

102- به فرموده امام راحل آزادی تاکدام مرحله  می تواند پیش  رود   ؟

الف : توطئه         ب : انتقاد               ج : پرده داری وقانون گرایی                 د: نوشتن هرچه می خواهیم.  

103- منظورازساسه العبادکدام گروه است ؟

الف پیامبروامامان معصوم       ب : سیاست مداران امت    ج : هردومورد      د: حاکمان وبرگزیدگان

104- نویسنده کتاب " جامع المقاصد" کیست ؟

الف : امام خمینی (ره )           ب : محقق  نراقی             ج : محقق کرکی         د: شیخ محمدحسن نجفی

                                   

105- به نظرامام راحل (ره ) مقصداصلی ماکدام است ؟

الف : ملت  ما هستند                                             ب : آزادی شرعی است

ج : ولایت فقیه است                                              د: مکتب مااست

106- به قول مرحوم علامه  طباطبایی  احکام اسلام دونوع است :

الف : ثابت ومتغیر    ب : حکومتی ومذهبی    ج : مصلحتی وغیرمصلحتی     د: واجب ومستحب

107- کدام نظریه درموردهماهنگی میان دین وعلم نیست :

الف نظریه وفاق    ب : نظریه  خلاف    ج : نظریه جامع    د: نظریه باطن

108- منظورازکلمه (سلطان )درعبارت قرانی (لاتنفذون الابسلطان ) (بخشی ازآیه 33سوره الرحمن ) چیست ؟

الف : حاکم ظالم   ب.: ابزاردینی    ج : ابزارعلمی     د: حاکم عادل

109- (ریاض العدل )  لقب کدامیک ازکتب دینی زیراست ؟

الف : نهج البلاغه      ب : قران کریم      ج : صحیفه سجادیه      د: مصحف حضرت فاطمه (س)

110- اامام خمینی (ره ) به کدام نوع عدالت توجه بیشتری داشت ؟

 

الف : عدالت اقتصادی      ب : عدالت فردی      ج : عدالت اجتماعی     د: عدالت عینی

111- مورددررابطه با مساله ولایت فقیه صحیح نیست ؟

الف : ازدستاوردهای انقلاب اسلامی ایران است

ب : انقلاب اسلامی ایران مولودولایت فقیه است

ج:اجرای قوانین الهی واعتقادبه مساله غیبت ونیابت ازارکان ولایت فقیه است .

د: هرسه مورد

نمونه سوالات تشریحی وصایا

 

1)      وصیت چیست و چرا در اسلام سفارش شده است؟

2)      هدف از مطالعۀ وصایای امام خمینی چیست؟

3)      حدیث ثقلین چیست و چرا امام خمینی آن را مورد تأکید قرار داده اند؟

4)      منظور امام خمینی از مهجوریت قرآن چیست و مسلمانان در این زمینه چه وظیفه ای دارند؟

5)      منظور از ثقل اکبر و ثقل کبیر چیست؟

6)      نمونه ای از دسیسۀ دشمنان و منحرفین را در مهجوریت قرآن و اهل بیت(ع) بیان نمایید؟

7)      امام خمینی در وصیت نامه سیاسی الهی خویش، به افتخاراتی اشاره دارد ، چند مورد را ذکر نمایید،  علت توجه دادن به افتخارات چیست؟

8)      امام خمینی در مقدمۀ وصیت نامه خویش، چه مطالبی را مورد توجه قرار داده اند، خلاصه ای از آن را در ده سطر بنویسید.

9)      اهمیت انقلاب اسلامی و ویژگی آن را از نظر امام خمینی بیان نمایید.

10)   امام خمینی برای بقا و تداوم دستاوردهای آن و به ثمر رسیدن هر چه بیشتر آن توصیه هایی فرموده اند، یک مورد را که از نظر شما مهمتر می نماید بیان کنید.

11)   چرا امام خمینی از انقلاب اسلامی به عنوان ودیعه ای الهی یاد می کند.

12)   رمز پیروزی و بقای انقلاب اسلامی از نظر امام خمینی چیست؟

13)   یک نمونه از تبلیغات تفرقه افکن دشمنان انقلاب اسلامی را که امام خمینی مورد تذکر قرار داده است بنویسید.

14)   رابطۀ دین و سیاست را در اسلام مورد بحث قرار دهید و نظر امام خمینی را در این خصوص بنویسید.

15)   یکی از توطئه های دشمنان ، مأیوس نمودن ملت از اسلام است. این دسیسه با چه ترفند هایی انجام می گیرد، از نمونه هایی  که امام خمینی توجه داده اند، دو مورد را بنویسید.

16)   سفارش امام به کسانی که با جمهوری اسلامی مخالفت می کنند چیست؟

17)   امام خمینی یکی از نقشه های شیطانی قدرت های بزرگ استعمار و استثمارگر را، به انزوا کشاندن روحانیت بر شمرده اند، ضمن توضیح آن ، بنویسید سفارش امام برای خنثی و بی اثر کردن این توطئه چیست؟

18)   «بیگانه نمودن کشورهای استعمارزده از خویش، و غرب زده و شرق زده نمودن آنان » یکی از توطئه های دشمنان است که امام خمینی اشاره کرده اند، آن را شرح دهید. راه خنثی کردن چیست؟

19)   «به دست گرفتن مراکز تعلیم و تربیت خصوصاً دانشگاه ها» از توطئه های بزرگ دشمنان است. آنچه را امام خمینی بیان فرموده اند، بطور خلاصه بنویسید.

20)   امام خمینی در خصوص نمایندگان مجلس شورای اسلامی چه سفارشاتی دارند.(به مردم ، به نمایندگان، به شورای نگهبان، به دانشگاهیان و علما و ....)

21)   سرگرم کردن و به تباهی کشاندن جوانان، با چه هدفی صورت می گیرد.

22)   استقلال و خودکفایی را از منظر امام خمینی بیان کنید.

23)   توصیه امام خمینی به اقلّیّت های مذهبی در امر انتخابات مجلس چیست؟

24)   امام خمینی به رخنه و نفوذ وابستگان به قدرت های استعمارگر در مراکز تصمیم گیری هشدار می دهند، چرا؟

25)   امام خمینی عدم حضور و مسامحه در انتخابات را گناهی در رأس گناهان کبیره می دانند، چرا؟

26)   امام خمینی در امر قضاوت چه سفارشاتی را به رهبر ، رؤسای دستگاه قضایی و قضات و  اهل قضاوت دارد؟

27)   سفارشات امام خمینی به رهبر و یا شورای رهبری چیست؟

28)   سفارشات امام خمینی به حوزه های علمیه  چیست؟

29)   امام خمینی در وصیت نامه خود آورده اند:« از اموری که اصلاح و تصفیه و مراقبت از آن لازم است قوۀ اجرائیه است»، در این مورد چه توصیه هایی دارند؟

30)   توصیه امام خمینی به وزرای کشور چیست؟

31)   توصیه امام خمینی به وزرای امور خارجه چیست؟

32)   توصیه امام خمینی به وزیران ارشاد چیست؟

33)   چرا امام خمینی به مسئله تعلیم و تربیت اهمیت خاصی داده و چندین بار در وصیت نامه آنرا مورد تأکید قرار می دهد؟ دلایل و سفارشات ایشان را بنویسید.

34)   امام خمینی در مورد اهمیت رسانه ها چه مسائلی را متذکر شده اند و  چه توصیه هایی به مردم و مسئولین دارند؟

35)   امام خمینی به جوانان و خصوصاً دانشجویان چه توصیه هایی نموده اند؟

36)   امام خمینی به دیگر ملت های مسلمان و مستضعفان جهان که در بند نظام های استبدادی هستند چه توصیه هایی دارند؟

37)   امام خمینی در بارۀ ولایت فقیه چه نظری دارند؟

38)   سفارش و نظر امام در برپایی مراسمات عزادری ائمه و خصوصاً سید الشهدا (ع) را بنویسید.

39)   حمایت از مستضعفان یکی از درس هایی است که از وصایا و رهنمودهای امام خمینی می گیریم، آن را به بحث گیرید.

40)   آیۀ «قُلْ إِنَّمَا أَعِظُكُم بِوَاحِدَةٍ  أَن تَقُومُواْ لِلَّهِ مَثْنىَ‏ وَ فُرَادَى»(سوره سبأ آیه46) چه پیامی دارد و امام خمینی در نظر و عمل به این آیه چگونه بودند؟

1-حضرت امام وصيت نامه خود را باچه حديثي آغاز نمودند

2-حديث ثقلين از كدام معصوم مي باشد وعبارت آن چيست؟

3-منظور از جامعيت اسلام چيست؟نظر امام

4-ديدگاه مختلف در رابطه دين وسياست را نوشته وپاسخ حضرت امام را ذكر فرماييد؟

5-وصايا امام به مردم در بحث نقش مردم در نظام جمهوري اسلامي را بنويسيد؟

6-از ديدگاه حضرت امام ملت ايران در چه صورتي قدرت انجام همه كارها وساختن همه چيزها را خواهد داشت؟

7-تذكراتي  حضرت امام به حوزه هاي علميه

8-بحثها ودرسهايي كه حضرت امام براي همه توصيه فرمودند؟

9-حضرت امام از چه گروههاي منحرف در وصيت نامه خود نام بردند؟

10-فرق انقلاب اسلامي ايران با انقلاب هاي ديگر از نظر كيفيت مبارزه-انگيزه انقلاب وقيام؟

11-در وصيت نامه امام در تعيين ريئس جمهور ونمايندگان مجلس مشورت با چه كساني توصيه شده است؟

12-در وصيت نامه حضرت امام به كدام مسائل از دوران مشروطه جهت عبرت گرفتن اشاره شده است؟

13-در وصيت نامه حضرت امام در رابطه با تنظيم سياست خارجي برچه نكاتي اشاره شده است؟

14-مشكلات جهان اسلام از ديدگاه حضرت امام ؟

15-به چه دلائلي پيروزي انقلاب اسلامي از تاييدات باري تعالي محسوب مي گردد؟

16-انقلاب اسلامي ايران از چه ابعادي با ديگر انقلاب هاي جهان متفاوت است؟

17-حضرت امام در وصيت نامه خود از انقلاب اسلامي با چه تعابيري نام برده اند؟

18-رمز پيروزي ورمز بقاي انقلاب اسلامي ايران از ديدگاه حضرت امام؟ سه جمله ذكرنماييد؟

19-روش هاي تعليم تربيت استعماري را نوشته ويك مورد آن را توضيح دهيد؟

20-سفارش حضرت امام به مراجع عظام ؟

21-سفارش حضرت امام به وزراي خارجه؟

22- شرايط نمايندگي در مجلس شوراي اسلامي از ديدگاه حضرت امام؟

23-وصاياي حضرت امام به قواي سه گانه؟

24-وصاياي حضرت امام به شوراي نگهبان؟

25-سه محور سياست خارجي از نگاه حضرت امام؟

26-تعبير حضرت امام در مورد انتخاب خبرگان؟

27-نظر حضرت امام در مورد آزادي به شكل غربي آن؟

28-نظر حضرت امام در مورد مسامحه در امور مسلمين؟

29-نظر حضرت امام با افرادي كه بايد طرف مشورت قرار گيرند؟

30-بيشترين توصيه امام در حمايت از كدام اقشار بوده است؟